تبديل مندرجات يك كتاب به داده هاى ديجيتال هرگز كار آسانى نيست: هر يك از صفحات كتاب بايد جداگانه تصويربردارى (اسكن) شده و سپس مندرجات آن در قالب يك فايل كامپيوترى به فايل هاى مربوط به صفحات ديگر افزوده شود. تا اين اواخر، فرايند «ديجيتالى كردن كتاب» يك فرايند آهسته و بسيار خسته كننده بود و انجام آن غالباً به كشورهايى نظير فيليپين يا هند واگذار مى شد. امروزه اما چند شركت درصدد توليد روبات هاى اسكن كننده كتاب برآمده اند. يك مدل سوئيسى از اين وسايل خودكار در استانفورد قادر است بيش از ۱۰۰۰ صفحه كتاب را در يك ساعت تصويربردارى كند. با اين حال، قيمت آن از نيم ميليون دلار فراتر مى رود. يك نسخه آمريكايى از اين روبات ها ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار دلار قيمت دارد و نمونه اى از آن براى نخستين بار به وسيله متصديان «كتابخانه عمومى راچستر» در نيويورك خريدارى شده است. تلاش براى خلق سيستم هاى تصويربردارى ارزان تر در ساير مجامع علمى و كتابخانه اى آمريكا ادامه دارد. اما نكته اينجا است كه حتى با بهره گيرى از اين فناورى، ديجيتالى كردن كتاب هاى موجود سال ها به طول خواهد انجاميد و هزينه فراوانى را نيز در پى خواهد داشت. استانفورد به تازگى هزينه ديجيتالى كردن كتابخانه ۸ ميليون جلدى اش را ۲۵۰ ميليون دلار برآورد كرد.برخى شايد تبديل كتاب هاى چاپى به داده هاى زودگذر را گامى به عقب در راستاى حفظ و نگهدارى ميراث علمى به شمار آورند، اما حقيقت چيز ديگرى است: كتابخانه هاى امروزى لزوماً مخازن قابل اعتمادى براى پاسداشت كتاب ها نيستند. مثلاً كتابخانه بزر

گ اسكندريه كه گفته مى شود سابقه فعاليت آن به حدود سه قرن پيش از ميلاد مسيح (ع) برمى گردد و صدها هزار كتيبه ارزشمند را در خود جاى داده است بارها طى هزاره اول پس از ميلاد دچار آسيب و ويرانى شده و بدين ترتيب بسيارى از نوشته هاى پيشينيان را به نابودى سپرده است. البته موانع بزرگى همچون قانون «حق مالكيت معنوى» (كپى رايت) كه امروزه براى پشتيبانى از ناشران و نويسندگان حرفه اى كتاب هاى چاپى وضع شده است بر سر راه ديجيتالى كردن علوم بشر خودنمايى مى كند كه به نظر مى رسد بايد چاره اى اساسى براى آن انديشيده شود.
منبَع : سایت  http://www.ayandehnegar.org

 

 

كتابداران به عنوان متخصصان اطلاعاتي

 

كتابداران به عنوان متخصصان اطلاعاتي، براي اينكه به گونه اي مناسب درجهت رشد حرفه اي خود روزآمد بمانند، لازم است كه درجريان تازه ترين پيشرفتها درزمينه فناوريهاي اطلاعاتي كه مرتبط با علوم كتابداري و اطلاع رساني هستند، باشند.كتابداران براي فراهم كردن اطلاعات مورد نياز كاربران كتابخانه هايشان، بايد به آگاهي آنها برسانند كه چه اطلاعات تازه اي دردسترس است. اين امر به وسيله استفاده ازخبرنامه ها، عرضه انتشارات مختلف يا طراحي وب سايتهاي گوناگون و … امكانپذيراست.با اين وجود، شكل ديگري ازارتباطات اينترنتي وجود دارد كه سبب شده ارتباط بين كاربران و كتابخانه ها ساده تر و سريعترشود و آن وسيله،((وبلاگ)) است. وبلاگ يا بلاگ، صفحه وب روزآمدشده اي است كه به عنوان يك نشريه پيوسته شناخته ميشود. اين رسانه، يك دفتر يادداشت پيوسته است كه ارسالهاي روزانه مطالب را دربرميگيرد و بيشتر شامل پيوندهايي به سايرسايتهاميباشد.وبلاگها به اعضايي ازيك جامعه اجازه ميدهند تا به آساني به تبادل اطلاعات با يكديگر بپردازند.
وبلاگها سريع جاي خود را دركتابخانه ها پيدا كردند؛ هرچند هنوز به طوردقيق مشخص نيست كه چه مقدار وبلاگ كتابداري وجود دارد . برخي كتابخانه ها هستند كه دروب سايت خود داراي وبلاگ به عنوان يك ضميمه هستند.كتابداران بسياري هم به انتشار وبلاگهاي خود اقدام كرده اند.دنياي كتابداري و اطلاع رساني صاحب صدها وبلاگ است كه به انعكاس موضوعات متنوع درزمينه كتابخانه ها و كتابداري و اطلاع رساني ميپردازند. دراين نوشتار به طورمختصر به معرفي تعدادي از وبلاگهاي كتابداري و اطلاع رساني خواهيم پرداخت.

شغل کتابداران سیستم ها و تعیین جایگاه سازمانی 

هدف از انجام این پژوهش تهیه و پیشنهاد شرح شغل کتابداران سیستم ها و تعیین جایگاه سازمانی آنان در کتابخانه های مرکزی دانشگاه های ایران می باشد.  در این پژوهش برای گردآوری داده ها از دو روش مطالعات کتابخانه ای و نظر سنجی استفاده شد. ابزار گردآوری داده ها نیز پرسشنامه ای بود که به منظور همین پژوهش ساخته شد. جامعه پژوهش نیز عبارتند از: تمامی مدیران و مسئولین بخش های اطلاع رسانی کتابخانه های مرکزی دانشگاه های کشور. در نهایت پس از گردآوری داده ها و تحلیل نظرات مدیران و کتابداران زیر پوشش تحقیق، مناسب ترین شرح شغلِ پیشنهادی برای کتابداران سیستم ها در کتابخانه های مرکزی دانشگاه های ایران بدست آمد. این شرح شغل شامل وظایف، مهارت ها، ویژگی ها، شرایط احراز شغل، عوامل و ابزار کار، شرایط محیط کار، توانایی های فکری و جسمی و فناوری های مورد نیاز می باشد.

تعريف كتابداري

 

از ابتداي شكل گيري كتابخانه ، اعم از كتابخانه هاي الواح گلي و طومارهاي پاپيروسي و كتابهاي پوستي و سپس كتابخانه هاي مجموعه هاي نسخ خطي و چاپي و تا اواخر قرن نوزدهم ، كتاب دار حافظ و نگهبان كتابها محسوب مي شد . هر چند از ابتدا اغلب افراد با نفوذ و صاحب منصب در اين كتابخانه ها مشغول به كار بودند ، هيچ گاه به آن عنوان يك حرفه يا آن علم مثل حرفه و علم طبابت و كيميا گري توجه نمي شد . اما از اواخر قرن نوزدهم و اوايل قرن بيستم با توجه به گسترش آموزش و حركتهاي اجتماعي در ضمينه هاي مختلف ، كتابخانه و كتابداري دچار تحول گشت  و بتدريج راه خود را به منزله يك علم هموار كرد در اين تقيير و تحول با ايجاد آموزشهاي رسمي در مدارس عالي و دانشگاها و شكل گيري انجمنهاي علمي و حرفه اي به تدريج جايگاه واقعي اين رشته شكل گرفت ميتوان اين تعريف را از كتابداري ارائه داد : كتابداري دانشي است كه كاركردهاي ويژه گرد آوري ، سازماندهي و اشاعه دانش را با اعمال روشهاي مديريت بر عهده دارد .